ماجرای انتشار یک کتاب جنجالی در دیاربکر ترکیه

کتابچه درسی برای شناخت دیاربکر که در آن از زبان محلی به عنوان نوعی ترکی آذری نام برده شده بود با واکنش مردم و نهادها روبه رو شد.

کتابچه درسی برای شناخت دیاربکر که در آن از زبان محلی به عنوان نوعی ترکی آذری نام برده شده بود با واکنش مردم و نهادها روبه رو شد.

به گزارش زریان موکریان به نقل از کردپرس، کتابچه تبلیغاتی - درسی با نام «شهر ما دیاربکر» که توسط وزارت آموزش ملی ترکیه منتشر شده بود، به دلیل اعتراض مردم به ویژه مردم کُردزبان از انتشارات و مدارس جمع آوری شد. در این کتاب جملاتی مبنی بر این که زبانی که در دیاربکر برای گفتگو استفاده می شود مشابه ترکی آذری است که در باکو استفاده می شود، وجود داشت که با واکنش مردم و برخی روسای نهاد ها رو به رو شد. 
بر طبق گزارش گازته قارینجا، این کتاب توسط وزارت آموزش ملی ترکیه (MEB) در چارچوب سند چشم انداز آموزش برای سال 2023 تهیه شده و در مدارس ابتدایی شهرهای کردنشین تدریس می شود، که این کار باواکنش شدید مردم و نهادهای مربوطه مواجه شد. اداره آموزش و پرورش دیاربکر در اطلاعیه ای وجود چنین جملاتی در کتاب را تکذیب کرد و نوشت: "در این کتابچه در قسمت گویش دیاربکر و ویژگی های آن هرگز این عبارت که زبان محاوره ای شهر به زبان ترکی آذری در باکو شباهت دارد نیامده است."
در بخشی از کتابچه با عنوان «خطرهای شهر» نیز ادعا شده است که "یکی از خطراتی که ممکن است افراد در دیاربکر با آن مواجه بشوند سوء استفاده جنسی است." 
وزارت آموزش ملی با بیان این که کتابچه مورد نظر توسط نویسندگانی که دیاربکر را به خوبی می شناسند نوشته شده است  اعلام کرد این کتابچه  پس از انجام اصلاحات لازم برای نشر آماده خواهد شد. 
در گزارشی که برای بررسی این کتاب به وزارت آموزش ملی ترکیه ارسال شد آمده است: "در حالی که در بخش گویش ها و زبان دیاربکر هیچ جمله ای مبنی بر استفاده از بان کُردی و وجود کُردها در این شهر گنجانده نشده است، در این قسمت آمده که گویش محلی شبیه به ترکی آذری است. 
در بخش مربوط به نوروز (Newroz) هم کلمه مورد استفاده در زبان ترکی Nevruz  آمده است که اشتباه است. همچنین گفته شده که سنت نوروز سنتی ریشه دار در آسیای میانه است. در مناسک نوروز هم از کارهایی از قبیل تخم مرغ انداختن و نذری دادن نام برده شده که اصلا چنین مناسکی در سنت نوروزی دیاربکر وجود ندارد.
از طرف دیگر در بخش خطرات شهر آمده است که در این شهر می توان با خطراتی مانند سوء استفاده جنسی، خشونت، اعتیاد به مواد مخدر و حوادث رانندگی مواجه شد."
بر طبق گزارش روزنامه سوزجو این کتاب که به عنوان کتاب درس انتخابی برای بچه های دوره ابتدایی منتشر شده بود، با امضای رئیس آموزش و پرورش شهر دیاربکر برای توزیع به فرمانداری های مناطق دیاربکر ارسال شد. معلمان وقتی آن را دریافت کردند با خواندن آن دچار تعجب زیادی شدند و بلافاصله به چنین رویدادی واکنش نشان دادند. مردم، رسانه های اجتماعی دیاربکر، ضیا سلجوق وزیر آموزش و پرورش ترکیه، منیر کارال اوغلو فرماندار دیاربکر، یوکسل ارسلان مدیر آموزش ملی، و نمایندگان مجلس دیاربکر نیز به این موضوع واکنش نشان دادند و کتابچه مربوطه جمع آوری شد.
گفتنی است نسخه پی دی اف کتاب مربوطه نیز از کتابخانه دیجیتال وزارت آموزش و پرورش حذف شده است.