«مادر زمین و رقص کرونا» /دکتر رحیم عبدالکریمی

سرویس مقاله_ این مقاله به قلم دکتر رحیم عبدالکریمی پژوهشگر و فعال محیط زیست نوشته شده و در اختیار زریان موکریان قرار گرفته است که محتوای آن بیانگر دیدگاه های نویسده است.

سرویس مقاله_ این مقاله به قلم دکتر رحیم عبدالکریمی پژوهشگر و فعال محیط زیست نوشته شده و در اختیار زریان موکریان قرار گرفته است که محتوای آن بیانگر دیدگاه های نویسده است.

​​​​​​​امروزه و با توجه به حساسیت و پاندمیک شدن بیماری کرونا،  نگاه توام با ترس جهانیان چنان درگیر این مسئله است که جایی برای مناقشات نظامی، سیاسی و اقتصادی در تیراژ جرائد باقی نگذاشته است. تقریبا همه گیری جهانی کرونا و آنهم در عصر دیجیتال و در میانه نقطه عطف تکنولوژی بشر، نه با سیل، زلزله، بیماری وبا ، طاعون و ...صده های گذشته  قابل مقایسه است و نه اینکه در مرز محصور چند کشور قابل رمزگشایی ایست. چهره عالمی آن بی شک تقابلی دومینو وار را در برابر علم پزشکی امروز جهان مطرح میکند حتی اگر در پسا پرده آن سیاستی کریه و تجارتی پلید نهفته و برای اقناع اهدافی خاص گستره پیدا کرده باشد.

  طبیعی است که محتملات زیادی از پیدا و پنهان کرونا در اذهان اکادمیسین ها ، سیاسیون؛ جوامع مدنی و بالنسبه مردم عادی وجود دارد و آن اینکه پدیده کرونا را با کدامین تحلیل میتوان در قاپ واقعیت گنجاند. در کنار کثرت زوایا و نگرشات، میتوان از زاویه مادر زمین به این رخداد تراژدیک پرداخت. مادر زمین واژه‌ایست که در میان نگاههای خرد و شوگونه سردمداران امروز جهان به عنوان تنها زیستگاه قابل سکونت بشری دستخوش چالشهای  مورفولوژیکی، ساختاری و تغییرات اقلیمی گشته است. مادر زمین بمثابه کره آبی، ظرفیت محدود حیات و حقیقت مشترک همه ما انسانهاست و نتیجتا لازمه درک درد پاندمیکی آن نیز میتواند بیش از آنکه علمی باشد بر محور اخلاقیات بچرخد.  فهم موضوع رفتار انسان در تقابل با طبیعت ، فشار مضاعف بر آن و اتصال بردارهای دخیل در تغییرات و تخریبات اقلیمی در سده‌های اخیر، مستحق نگاهی کلان‌تر است و رفتار یکطرفه و استثمارگرایانه بشر با طبیعت، زاویه دید معرفت‌مندانه‌تری را میطلبد. پژوهشگران زیادی در حوزه‌های زیست محیطی و بایولوژی از رفتار غیر متعهدانه و پیامدهای مخربانه انسان در تقابل با تنها زیست بوم هستی هشدار داده‌اند. برای مثال تولید بیش از اندازه گازهای گلخانه ای وعواقب غیر قابل جبران گرمایش جهانی نمونه‌ کوچکی از آن است. برای درک موضوع کافیست اشاره شود که مطابق سازمان آب و هوای جهانی در سال 2019 نزدیک به 33 گیگا تن دی اکسید کرین که عمده ترکیب گازهای گلخانه‌ایست وارد جو زمین شده که پایداری آن در جو به قرنها نیز میرسد. از طرف دیگر و مطابق همان منبع غلظت دی اکسید کربن از 355 پی پی ام در سال 1990 به 407 پی پی ام در سال 2018 رسیده  و طبیعیست با این حجم از آلایندگی و رشد شیب دار آن، تغییرات مخربانه اکوسیستم ها و ذخایر ژنتیکی در کره خاکی قابل پیش بینی باشد. کما اینکه بر اساس اعلام سازمانهای حفاظت از گونه های گیاهی و جانوری سالانه تعداد زیادی با خطر انقراض و در اثر تخریب زیستگاه مواجه میشوند. در کنار این موارد میبایست از دست دادن سالانه میلیونها هکتار جنگل را در کنار همان وسعت بیابان زایی قرار داد که توسط انسان و برای بهره کشی از طبیعت با میزانی نامتعارفانه صورت میگیرد. نکته قابل توجه اینست که فعالیت های مخرب بشر در هر کجای این سیاره جدا از دولتها و مرزها تاثیر نامیمون خود را بر سازوکارهای حیات و پیرامون مادر زمین خواهد گذاشت و بستر ناملایمات در مرزها و مزارع دیگر خواهد شد. اگر بر اساس نظریه‌های انرژی ، فیزیک کوانتوم و قانون کارما بحث را گستره دهیم انسان بانی گسلهای تصنعی در مبادی هستی شده و رفتار زیاده خواهانه آن با طبیعت که پیشتر بحث شد موجب گسست پروسه های طبیعت و تجمیع انرژیهای مخرب گشته که ممکن است در فرادید ما به طغیان و واکنش مادر طبیعت بیانجامد. حال با مرور عنوان اصلی مطلب" مادر زمین و کرونا" این سوال مطرح میشود که آیا میتوان ارتباطی معنی دار مابین فاجعه انسانی کرونا و مادر زمین رنجیده از انسان مدرن ترسیم کرد.  هر چند به لحاظ کمیک امکان پاسخگویی به این پرسش عملا وجود ندارد اما با دیدگاه کیفی تر میتوان انباشته های مطرح شده در مقدمه و بیان مسئله را به کمک گرفت.

اگر  قائل به طرح احتمال سنتز ویروس برای تغییر در موازنات اقتصادی و یا تصفیه حسابات دولت‌های  همچون چین و یا ایالات متحده  باشیم  که اتفاقا نزدیک به نیمی از گازهای آلاینده جو زمین را تولید میکنند و یا اینکه به تصادفی بودن وضعیت پاندمیک کرونا  بمانند بسیاری دیگر از پدیده‌ها بسنده کنیم در کنار اینها این احتمال را نیز میتوان به عنوان فرضیه ای قوی محفوظ دانست که طبیعت (مادر زمین) در پاسخ به گستاخی انسان که مسبب ناآرامی و سیر قهقرایی نابودی زیست کره خاکی بوده او را مجازات کند. بدین معنی، مادر زمین نه تنها بی روح نیست بلکه در بعدی کلان، هوشمندانه حادث شده توسط بشر را پاسخ میگوید. مضافا اینکه هر آنچه در این زیست بوم خاکی رخ میدهد نتیجه کنشهای انسان مدرنی است که حریصانه در پی استثمار طبیعت و فرا دستی بر آن است. لذا  کرونا ویروس با کدینگ منحصر به فردش شاید همان پاسخ هوشمندانه طبیعت به انسان باشد تا برای صباحی چند، فارغ از آلایندهای جوی، زباله‌های هسته‌ای، تخریب های مکرر و سلطه بی چون چرای انسان امروزی  نفسی تازه کند. ممکن است در جهان پسا کرونا  شاهد  دوران افول مالکیت متکبرانه انسان بر طبیعت و  مرزبندی دوباره  تکنولوژی و هبوط بشر در برابر طبیعت  باشیم  جائیکه مادر زمین آرام گرفته و زیست بوم ها دوباره و در کنار انسان حق حیات و زیستن داشته باشند./