کتاب «قلعه سردار» دست مایه احیای هویت بوکان

سرویس موکریان_ کتاب قلعه سردار (میراث سرداران بوکان) مقدمه احیای قلعه سردار بوکان که هویت این شهر است را فراهم کرده است.

سرویس موکریان_ کتاب قلعه سردار (میراث سرداران بوکان) مقدمه احیای قلعه سردار بوکان که هویت این شهر است را فراهم کرده است.

​​​​​​​به گزارش زریان موکریان، «صبری رحیمی» کارشناس ارشد معماری و «جعفر اسکی بغدادی» کارشناس ارشد معماری کتاب قلعه سردار (میراث سرداران بوکان) را مشترکا با همتی چهارساله نوشته اند که می تواند دست مایه احیای دوباره قلعه سردار بوکان باشد.

رحیمی به زریان موکریان گفت: هیچ گونه اثر مکتوبی جز در خصوص ریشه معماری و پلان این اثر تاریخی جز توصیفی نوشتاری از پلان قلعه سردار در کتاب رحمان محمدیان(بوکان در قرن 21) در دست نیست و آنچه هست چند عکس مربوط به دهه ٣٠  و ٤٠ .

وی می گوید: حتی در خصوص ساختار معماری این اثر تاریخی اختلاف نظر وجود دارد.مثلا در عکسی قدیمی که به قبل  از 1300بر می گردد و منبع آن نمایشگاه ایران از نگاه کنسول روس ترازی است، در آن قلعه سردار دارای یک ایوان ورودی است که در دیگر عکسها این ایوان وجود ندارد.

خانم رحیمی افزود:همگان می گویند این قله دارای دو برجک بوده اما رحیم غلامی بنای قدیمی بوکان و نویسنده کتاب (میژوی200سالی بوکان)  معتقد است که قلعه قبل از تبدیل شدن به مدرسه در دهه ٤٠، سه برجک داشته و کاربری نظامی داشته است.

کتاب قلعه سردار (میراث سرداران بوکان) این نقصان را رفع کرده است  که به  گفته  «جعفر اسکی بغدادی» یکی از نویسندگان این کتاب پلان معماری این اثر تاریخی از زمانی که تبدیل به مدرسه شده را ثبت کرده و جزییات کامل مانند فضاها موجود در آن، راه پلها و دو حوض مربع و بیضی شکل..  در کتاب آمده است.

 اسکی بغدادی در این خصوص گفت: برای ترسیم پلان قلعه سردار از برداشت  فضای فعلی، تصویربردای  و ازعکسهای هوایی عرصه و اعیان قلعه نیز استفاده شد و با شخصیتهایی چون آقای حسینی، شیر بیگی، حبیب زاده و کریم ابراهیمی که در قلعه سردار تدریس و تحصیل کرده اند، مصاحبه داشته ایم.

وی معتقد است که احیای دوباره قلعه سردار بوکان به شکل دورانی که تبدیل به مدرسه شد امکان پذیر است و  پایه های بنا و یک طبقه قلعه در زیر حیاط فعلی مدفون شده است.

این کتاب توسط انتشارات زانکو منتشر شده است و در شهر کتاب، نظام مهندسی و کتابسرای موکریان موجود است.

قلعه سردار بوکان که روی یک تپه تاریخی به دوران ناصرالدین شاه قاجار و زمانی بازمی‌گردد .عزیزخان مکری، فرمانده نیروهای نظامی ناصرالدین‌شاه در سال ۱۲۴۷ این قلعه را برپا کرد.

 به همین دلیل تصور می‌شد که سابقه قلعه و تپه سردار تنها به دوره قاجار بازمی‌گردد تا آنکه باستان‌شناسی تمامی این تصورات را در هم شکست و قدمت محوطه تاریخی قلعه سردار را به هزاره سوم پیش از میلاد بازگرداند.

کاوش‌های باستان‌شناسی که در گوشه‌ای از زمین متعلق به یک مالک خصوصی صورت گرفت،  مشخص کرد که تا عمق 15متری ترانشه باستان‌شناسی حفر شده در محوطه، 7لایه تاریخی وجود دارد که قدیمی‌ترین لایه دارای آثار دوره مس‌سنگی مربوط به هزاره سوم پیش از میلاد یعنی متعلق به 5هزار سال قبل است.

 پیش از رسیدن به عمق 15متری، باستان‌شناس‌ها دانه‌های گیاهی مربوط به 3هزار سال پیش، ابزارهای سنگی، سفال و استخوان‌های جانوری را نیز یافته و به این نتیجه رسیده‌اند که تپه باستانی قلعه سردار از 5هزار سال پیش تا عصر قاجار دارای نشانه‌های سکونت بوده است.