گزیده ای از زندگینامه تعدادی از مشاهیر کُرد که در سنندج تجلیل می شوند

شخصیت نگار- 30 نفر از افراد برجسته کُرد از سراسر دنیا در کنگره مشاهیر کُرد حضور یافته اند که عزیز شاهرخ، لطیف هلمت، کیهان کلهر، مظهر خالقی، انور قره داغی، شهرام ناظری، عطا نهایی و ... از جمله این افراد هستند.

شخصیت نگار- 30 نفر از افراد برجسته کُرد از سراسر دنیا در کنگره مشاهیر کُرد حضور یافته اند که عزیز شاهرخ، لطیف هلمت، کیهان کلهر، مظهر خالقی، انور قره داغی، شهرام ناظری، عطا نهایی و ... از جمله این افراد هستند.

به گزارش زریان موکریان، سایت کردپرس نوشت: کنگره مشاهیر کُرد با حضور افراد برجسته کُرد از سراسر دنیا امروز و فردا در دانشگاه کردستان در حال برگزاری است. در اختتامیه این کنگره قرار است از 30 نفر از مشاهیر کرد تجلیل شود که در ادامه برخی از آنها معرفی می شوند:

میکائیل اصلان:

موزیسین کرد ساکن آلمان است که در روستایی به نام تاوفر در استان درسیم ترکیه به دنیا آمده و در 10 سالگی با خانواده اش به کایسری نقل مکان کرد. در سال 1991 در دانشگاه ملاتیه در رشته ریاضیات شروع به تحصیل کرد اما به دلیل فعالیت سیاسی برای سرزمین آبا و اجدادیش از ادامه تحصیل باز ماند. سپس با کمک دیگر موزیسین های کرد اقدام به پایه گذاری یک گروه موسیقی کرد نمود و اولین آلبوم موسیقی اش را به بازار عرضه کرد. در سال 1999 اولین آلبوم تک نفره اش را با نام آگرانیسیس به چاپ رسانید. در سال 2001 شروع به آموختن ساکسیفون در کنسرواتوار پیر کورنلیوس در شهر ماینز کرد و در سال 2005 با موفقیت فارغ التحصیل شد. در سال 2003 اولین آلبوم کردی خود را تحت عنوان کلیته کوو با لهجه زازاکی روانه بازار کرد. اصلان علاوه بر اینها برای دو فیلم مستند هم موسیقی متن ساخته است.

کلیم الله توحدی:

او فرزند شیخ اسدالله توحدّی، روحانی معروف ایل مرزنشین کرمانج سیوکانلو است که در دی ماه 1320 در روستای اوغازتازه متولد شد. منزل پدری او یک مجمع فرهنگی-مذهبی برای مردم منطقه بود که از نیاکانش به طور موروثی به او رسیده و سپس به کلیم الله منتقل شد. توحدی به زبان های کردی، فارسی و ترکی شعر می سرود. او بیش از 9 کتاب به چاپ رسانده است و ده ها کتاب دیگر آماده چاپ دارد اما به دلیل مشکلات مالی و عدم حمایت دولت قادر به چاپ آنها نیست. مهم ترین اثر او که باعث شد موردتوجه قرار گیرد، کتابی است با نام حرکت تاریخی کرد به خراسان در دفاع از تمامیت ارضی ایران. این کتاب 8 جلد است که تاکنون 6 جلد آن منتشر شده است.

باقر (مظهر) خالقی:

باقر خالقی با اسم مستعار مظهر خالقی (زاده 18 شهریور 1317 سنندج) خواننده نامدار و صاحب سبک اهل ایران است. مظهر خالقی متفاوت ترین سبک موسیقایی را در مقایسه با سرشناسان موسیقی کردی ارائه کرده است؛ سبکی که از موسیقی فولکلور کردی دور بوده و به سبک موسیقی سنتی فارسی شباهت دارد. از نشانه های سبک او در موسیقی می توان به نت های کم در ملودی و صدای پایین در خوانندگی اشاره کرد. ترانه «نسیم پاییزی» در میان طرفداران او بسیار مورد ستایش قرار گرفته است. خواننده های زیادی در موسیقی کُردی، او را الگوی هنری خود می دانند و از اشعار و سبک خاص وی الهام گرفته اند. اولین اجرای ضبط شده استاد متعلق به دهه سی در رادیو در رادیو سنندج و به زبان فارسی است. او که دانش آموخته فیزیک از دانشگاه تهران است تا قبل از ورودش به سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران، برای سالها دبیر دبیرستان های تهران بوده است. مظهر خالقی تا قبل از مهاجرتش به انگلستان و سپس اقامتش در کردستان عراق در سمت مدیرکل رادیو و تلویزیون کرمانشاه فعالیت می کرد که در این دوران فعالیت های موسیقی ارکستر رادیو کرمانشاه رونق گرفت و خوانندگان و نوازندگان مطرح کُرد با رادیو کردی کرمانشاه به همکاری پرداختند. وی در کنار سیدعلی اصغر کردستانی و محمدماملی و حسن زیرک و ناصر رزازی از خوانندگان برجسته و شناخته شده موسیقی کردی به شمار می آید و بیش از 250 آواز فولکلوریک از او ضبط و ثبت شده است.

عزیز شاهرخ:

خواننده مشهور کرد در سال 1317 شمسی در شهر مهاباد دیده به جهان گشود. وی در ردیف استادان و هنرمندان برتر موسیقی کردی به شمار می رود و دارای چندین آلبوم مشهور به زبان های کردی و فارسی از جمله: زمانه، روناک، ئاوات، "از دست عشق" است.

استاد عزیز شاهرخ سال های زیادی از عمر خویش را صرف حفظ و اشاعه فولکلور و هنر کردی نموده و در کنار این خدمت بزرگ همیشه در تلاش بوده است که ترانه هایش تنها به لهجه سورانی نباشد و به همین دلیل آثار ارزشمندی به سایر لهجه و گویش های کردی دارد.

بیژن ذوالفقارنسب:

ذوالفقار نسب بازیکن سابق و مربی فوتبال اهل سنندج است که سابقه بازی در تیم ملی فوتبال ایران و شرکت در بازی های المپیک تابستانی 1976 و جام ملت های آسیا 1976 را دارد. او به عنوان سرمربی تاکنون در تیم های مطرح استقلال، سایپا، پاس تهران، مس کرمان، پیکان، برق شیراز، ذوب آهن اصفهان، داماش گیلان و صنعت نفت آبادان کار کرده است که دوبار با تیم سایپا قهرمان ایران شده است.

کیانوش رستمی:

متولد یک مرداد 1370 در اسلام آباد غرب کرمانشاه عضو تیم ملی وزنه برداری ایران است. او دارنده یک مدال طلا و یک نقره المپیک (به ترتیب از المپیک 2016 ریو و المپیک 2012 لندن) و رکورددار مجموع جهانی و المپیک در دسته 85 کیلوگرم مردان است.

دکتر قطب الدین صادقی:

نویسنده، فیلمنامه نویس، مترجم، منتقد و کارگردان تئاتر و استاد دانشگاه است در سال 1331 در شهر سنندج دیده به جهان گشود. در سال 1354 کارشناسی خود را در رشته هنرهای نمایشی از دانشگاه هنرهای زیبای دانشگاه تهران اخذ نمود. سپس جهت ادامه تحصیل عازم فرانسه و موفق شد در همان رشته مدرک کارشناسی ارشد و دکترای خود را از دانشگاه سوربن دریافت نماید. صادقی علاوه بر نقش آفرینی در فیلم ها و سریال هایی از جمله: گزارش یک قتل، یتیم خانه سبز، کیف انگلیسی، پروانه، کلاه پهلوی و .... آثار ارزنده ای در حوزه نمایشنامه نویسی و کارگردانی و ترجمه دارد از جمله: یادگار زریران، بیان بدنی کارگر، سی مرغ، سیمرغ و مویه جم.

مجتبی شمسی پور:

شیمی دان ایرانی در سال 1328 در کرمانشاه متولد شد. او رئیس انجمن شیمی ایران، استاد تمام (پروفسور) شیمی و عضو هئیت علمی دانشگاه رازی کرمانشاه و چهره ماندگار شیمی در دومین همایش چهره های ماندگار ( 1381) است.

انور قره داغی:

موسیقی دان کُرد، زاده سلیمانیه کردستان عراق است. درخشش او از اواخر دهه هشتاد با پخش ترانه هایش از رادیو بغداد آغاز شد. انور قره داغی با بیش از 50 سال فعالیت در زمینه موسیقی توانسته است به یکی از نام های درخشان در تاریخ هنر کردستان تبدیل شود.

کیهان کلهر:

در سال 1342 در خانواده ای کرمانشاهی و موسیقی دوست چشم به جهان گشود. آموختن موسیقی را از پنج سالگی به صورت آزاد شروع کرد. دوازده ساله بود که به صورت حرفه ای به موسیقی پرداخت و در سیزده سالگی با ارکستر رادیو تلویزیون کرمانشاه شروع به همکاری کرد. در هفده سالگی مقیم ایتالیا شد و سپس به نیت ادامه تحصیل راهی کانادا شد و در رشته آهنگسازی از دانشگاه کارلتون اتاوا فارغ التحصیل شد. همکاری او با هنرمندان هندی از جمله «شجاعت حسین خان»، یویوما و ارکستر فلارمونیک نیویورک وی را به هنرمندی جهانی تبدیل کرده است. کیهان کلهر تنها موسیقیدان ایرانی است که 4 بار نامزد جایزه گرمی آمریکاشده است.

دکتر آزاد نجار:

پزشک کرد مقیم سوئد مخترع بزرگ قلب مصنوعی است که برای اولین بار در جهان موفق به اختراع قلب مصنوعی شده و این اتفاق تاریخی به شدت مورد توجه جامعه و مراکز پزشکی کشور سوئد قرار گرفته است. همچنین او مخترع دستگاه نازوریش است که در کشورهای اروپایی مورد بهره برداری قرار گرفته است. این پزشک مخترع تاکنون تعداد 13 عدد قلب مصنوعی را تولید نموده است و جامعه بشری بی صبرانه منتظر عرضه انبوه این اختراع بزرگ به مثابه پیشرفتی عظیم در علم پزشکی جهت مداوای بیماران قلبی است. با توجه به اینکه اقتصاد کشور سوئد مبتنی بر فروش ذخایر نفتی نیست برای این کشور هرگونه اختراعی موجب رونق اقتصادی این کشور خواهد بود. به همین دلیل علاوه بر اهمیت پزشکی اختراع دکتر نجار، اهمیت اقتصادی این اختراع نخست وزیر و برخی از وزرای این کشور را تا دفتر کار این پزشک کُرد کشانده است.

شهرام ناظری:

او زاده 29 بهمن 1328 در کرمانشاه، خواننده موسیقی دان و آهنگساز اصیل ایرانی است. او در بیشتر آثار خود از شعرهای مولانا بهره برده است و طی 30 سال فعالیت هنری، توانسته سبک جدیدی از موسیقی را که آمیخته به ادبیات حماسی و عرفانی ایران است، به وجود آورد. ناظری، علاوه بر بهره گیری از شعرهای مولوی در زمینه استفاده و استوارسازی شعر معاصر پارسی بر روی موسیقی سنتی ایرانی نیز پیشرو بوده است. علاوه بر اینها شهرام ناظری از اولین کسانی است که با استفاده از موسیقی مقامی، اشعار شاهنامه فردوسی را اجرا کرده و تاکنون بیش از 40 آلبوم موسیقی منتشر کرده است.

لطیف هلمت:

استاد لطیف هلمت در 1951 در سلیمانیه، در خانواده ای متدین از مشایخ کسنزانی دیده به جهان گشوده است. «هلمت» اسم مستعار و انتخاب خود شاعر است. این شاعر نام آشنا و خوش قریحه از سال 1979 در سن 28 سالگی سرودن شعر را برای رده سنی کودکان آغاز کرده است. هلمت اولین تجربه شعری خود را برای کودکان تحت عنوان «زیباترین روستا» در همان سال های آغازین به چاپ رسانیده است. او هفده اثر را در قالب کتاب شعر کودکان به چاپ رسانیده و بیش از 20 مجموعه شعر را در کارنامه خود دارد که علاوه بر جامعه ادبی کردستان، در ادبیات جهان، به ویژه در زبانهای عربی و فارسی نامی آشنا دارد. هلمت علاوه بر جوایز متعددی که از سوی وزارت فرهنگ عراق و کردستان به دست آورده، جایزه بین المللی آپیک را هم در زمینه ادبیات کودک از آن خود کرده است.

عثمان هورامی:

خواننده نام آشنای کُرد سال 1314 در روستی کمینه هورامان به دنیا آمده است. عثمان هورامی استاد سیاچمانه است که یکی از کهن ترین آوازهای کُردی تلقی می شود. او خلق بیش از هزار آواز هورامی را در کارنامه خود دارد و در سیاچمانه و آوازهای هورامی صاحب سبک بوده و در میان مردمان کردستان به ویژه هورامان محبوبیت خاصی دارد. سالها خلق آواز از طریق حنجره بی نظیر او گنجینه ای ارزشمند را به دنیای موسیقی کردی و به ویژه هورامی تقدیم کرده است. با وجود اینکه بیش از 20 سال است که این استاد گرانقدر به سبب مشکلات حنجره اش سکوت کرده اما وسعت آثارش همچنان سایه زیبا و بزرگی بر گستره حس زیباشناختی مردمان کردستان و موسیقی کردی افکنده است.

عطا نهایی:

شاعر و نویسنده کُرد، در سال 1339 در شهر بانه به دنیا آمد و تحصیلات ابتدایی و راهنمایی را در بانه به پایان رساند. تا کنون سه مجموعه داستان کوتاه و سه رمان به کردی سورانی نوشته ‌است. جدای از این، وی آثاری از داستان نویسان ایرانی و دیگر ملل را هم به زبان کردی ترجمه کرده ‌است. او همچنین مقالاتی را به زبان کردی در باب فن داستان‌نویسی و نقد آثار داستانی در مجلات معتبر ادبی به رشتهٔ تحریر دراورده است. او که رئیس مجمع علمی زبان کردی در ایران است در سال ۱۳۸۴ از سوی مرکز نشر آراس در کردستان عراق به عنوان نویسنده برتر برگزیده شد و جایزهٔ ادبی آراس به وی اهدا شد. همچنین در دوازدهمین جشنواره ادبی گلاویژ که در سال ۱۳۸۷ در سلیمانیه برگزار شد جایزه خلاقیت هه‌ردی به وی اعطا شد.

علی اشرف نوبتی (پرتو کرماشانی):

او متخلص به پرتو کرمانشاهی است که در سال 1310 در کرمانشاه به دنیا آمده است. پدربزرگ پدریش از مردم بختیاری بود که در زمان حکومت بهرام میرزا معزالدوله در سال 1833 میلادی به اجبار به کرمانشاه کوچانده شد. مجموعه اشعار پرتو کرماشانی با نام کوچه باغی ها در سال 1377 به اهتمام محمدعلی سلطانی به چاپ رسید. بیشتر اشعار این دیوان به صورت شعر کلاسیک و به زبان فارسی هستند. اما چندین غزل کردی هم در انتهای کتاب به چاپ رسیده است. در چاپ سوم کت