سرآغاز شعر نو کُردی و تحول فرم‌های آن

سرویس کوردانه- کتاب «سرآغاز شعر نو کُردی و تحول فرم‌های آن» اثری است دو زبانە (فارسی و کُردی) در 151 صفحه به نویسندگی انور معرفت است.

سرویس کوردانه- کتاب «سرآغاز شعر نو کُردی و تحول فرم‌های آن» اثری است دو زبانە (فارسی و کُردی) در 151 صفحه به نویسندگی انور معرفت است.

​​​​​​​به گزارش زریان موکریان، در پیشگفتار کتاب به قلم رضا شجیعی در معرفی کوتاهی درباره کتاب آمدە است: «کتاب "سرآغاز شعر نو کُردی و تحول فرم های آن" از معدود کتاب‌هایی است که تا به حال به موضوع تاریخ تحول شعر "نو" کُردی پرداخته است و به حق تلاش وافری بذل شده تا به استناد به کتب و مجلات منتشر شده، تصویری مرتب از تاریخ تحول شعر کردی ارائه کند.

این پژوهش در ۴ بخش به بررسی شکل گیری فرآیند نوگرایی در ادبیات کُردی پرداخته و این فرآیند را در گستره وسیع کُردستان پیگیری نموده است. کتاب همه حلقه‌های شعری و تا سر حد ممکن، اکثر مجموعه های چاپ شده، علی الخصوص در کردستان ایران را مورد بررسی قرار داده و تاثیر تحولات اجتماعی، فرهنگی و گفتمانی را نیز بر روند تحول ادبیات به ویژه شعر معاصر کردی پیگیری کرده است.

این پژوهش تعریف جامع و مانع شعر نو در اثر وزین شمس لنگرودی "تاریخ تحلیلی شعر نو" را ملاک قرار دادە، کە شعر نو را اصطلاحا اشعاری دانسته که از تعهدات سنتی نسبت به اوزان قراردادی و قافیه ها، ایماژها، تلمیحات و کنایات آزاد است. اهمیت این سنخ از پژوهش های ادبی سوای ارائەی از روند تحول شعر در عمق بخشیدن به تجربه ها و بازآفرینی و نواوری خلاقانه بسیار مفید خواهند بود.

فصل اول با عنوان "پیدایش و تحولات شعر نو کُردی" به بسترهای تاریخی موثر بر تحولات ادبی به ویژه شعر در کُردستان می‌پردازد و پیامدهای تحولات سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی را در عرصە ادبیات، شعر و روند پیدایش نوگرایی در فضای شعر کردی واکاوی و بازگو می‌کند. بررسی دوره های  نخست یعنی دورەای که با گوران شروع می شود و دوره دوم همان دوران پساگورانی در شعر کُردی و بررسی جریان‌های روانگه و کفری در این دوره ثانویه و همچنین پرداختن بە تجربه شعری شیرکو بیکس به عنوان بزگترین چهرە شعری این دورە از دیگر موضوعاتی است که در فصل اول مورد بررسی و مداقه قرار گرفته اند. ظهور فرمالیسم در شعر نو کُردی، شعر نو نامتعارف کُردی بررسی تحول فرم و مضمون دوره سوم شعر نو کردی از دیگر موضوعات فصل اول است.

فصل دوم با عنوان "شعر نو کُردی در کُردستان ایران"؛ با نگاهی تاریخی جریان و نسل های متمادی شعر نو کُردی در ایران را مورد بررسی قرار داده است. معرفی نسل های چهارگانه شعر نو کُردی، (نسل نخست دهە ۱۳۳۰-۱۳ ٥ ۰ ، نسل دوم دهە ۱۳ ٥ ۰-۱۳ ٦ ۰ ، نسل سوم ۱۳ ٦ ۰-۱۳۷۰ و نسل چهارم ۱۳۷۰-۱۳۸۰ شمسی) و  مباحث گفتمان گسست و تاریخ ادبیات کُردی، معرفی گروه داکار و گروه جیاواز، شعر نو کردی جنوبی و نو سنتی گرایان و کتابشناسی آثار شاعران نوگرا از موضوعات فصل دوم است.

در فصل سوم با عنوان "دگرگونیهای فرم در اشعار نو کُردی"، با نگاهی به فرم در شعر نو فارسی، فرم‌های شعر نو کُردی بازشناسی و معرفی شدەاند. چهار پاره کُردی، بیت یا چریکە، کوپلە (کۆپلە)،  شعر کوتاه شعر آزاد، پەخشانە شیعر، قەسیدە شیعر، چیرۆکە شیعر، وتارە شیعر، قالب سیاە مشق، قالب ترکیبی و شعرنگاره از دیگر موضوعاتی هستند کە در این فصل بە آنها پرداختە شدە است .

فصل چهارم با عنوان کُردی: فورمەکانی کورتە شێعری نوێی کوردی (فرم‌های شعر نو کوتاه کُردی) بە بررسی و معرفی اشکال کوتاه شعر نو کُردی می پرازد. سێ خشتەکی (سە مصرعی)، پۆستیرە شێعر (پوستر شعر)، چرکانە و هایکو از فرم های کوتاه شعری هستند کە در این فصل از آنها سخن به میان آمده است.

 

منبع: خانه کتاب کُردی