بۆ یەک رۆژ سەرەخۆشی کەمە؟  /  سەلاحەدینی مەنگور         

سرویس مقاله_این یادداشت به قلم صلاح  الدین منگور دانشجوی دکتری علوم سیاسی به زبان کوردی نوشته شده و در اختیار زریان موکریان قرار گرفته است.

سرویس مقاله_این یادداشت به قلم صلاح  الدین منگور دانشجوی دکتری علوم سیاسی به زبان کوردی نوشته شده و در اختیار زریان موکریان قرار گرفته است.

​​​​​​​رۆژی هەینی ریکەوتی ‌۱۰ی خەزەڵوەری سالی ۱۳۹۸ هەتاوی مامۆستایانی ئیمامی جەماعەت و شورای روحانیەتی شارستانی بۆکان لە دانشتنێکدا رایانگەیاند کە لەمەو دوا ماوەی بەرێوە چوونی سەرەخۆشی لە مزگەوتەکانی شارستانی بۆکان تەنیا یەک رۆژ دەبێت. 

دیارە مەبەست لەم کارە دلسۆزیە و ویستوویانە بەو شێوەیە رێ ورەسمی سەرەخۆشی سەر و سامانێکی پێ بدەن و کار ئاسانی بۆ خەلک بکرێت.                                

بە درێژایی مێژوی کوردستان مامۆستایانی ئایینی هاوتە ریب لەگەل ئەرکی دینی کە لەسەر شانیان بووە پارێزە ریکی بەهێزی داب و نەریت و فەرهەنگی کوردە واری بوون. وە جێ پەنجەیان لەم گۆرەپانە دا بە روونی دیارە. دەبێ ئاماژە بە وە بکردرێت کە رێ ورەسمی سەرەخۆشی یەکێک لەو داب و نەریتەکۆن و لە مێژینانە یە کە بە درێژایی مێژو لە ناو کۆمە لگای کوردی ریشەی داکوتاوە و رەنگبێ لە سەردەمانیکیش بە پێی زەرورەتی کات و شوێن گۆرانکاری زۆریشی بە سە ر داهاتبێ وە بە جۆرێکیش لە گە ڵ ئایینی پیرۆزی ئیسلامیش تێکەلاو بووە کە جیا کردنەوەی بۆ نییە. هەر ئەوەندە دەتوانین بلێین کە رێ ورەسمی سەرەخۆشی مێژۆکەی پێش هاتنی ‌ئایینی پیرۆزی ئیسلامە. بەلام بە هاتنی ئایینی ئیسلام دەولەمەندتر بووە و تەواو رەنگ و بۆن و مۆرکی ئیسلامی بە خۆوە گرتووە وە بەگشتی سیمای دینی بەسەردا کشاوە بە لام تا رادەیەکی زوریش کاکل و ناوەرۆکی کوردانە ی خۆشی پاراستووە.

 

زۆر جار لێرە ولەوێ و تاک و تە را زە مزە مەی ئە وە دە کرێ کە تەنانەت مەراسمی سەرەخۆشی هەل بگیرێ و نەمێنێت. من بۆ خۆم تا ئیستا جێگرەوەیەک بۆ ئەم کارە شک نابەم کە لە ئەگەری نەهێشتنی سەرەخۆشی مە راسمێکی شیاوترو لە بار تر دابندرێ. رەنگبێ لابردنی سەرەخۆشی نە شیاو بێتو نە بە ئاسانی لە ناو جامیعە دا لابچێت. مەگەر ئەوەی کە کۆمەلگا بەخۆی بە شێوەیەکی شیاو و بە هێوری شێواز و داب ونەریتی سەرەخۆشی بگۆرێت. چونکا ئیمە مرۆڤێکی عاتفین و زۆریش گرینگی دەدەین بە هاوغەمی وهاوسۆزی لە کاتی روودانی هە ر چەشنە نارە حەتی و موسیبەتێکی کە بۆمان دێتە پێشێ. 

کورت کردنەوەی ماوەی سە رەخۆشی بۆ رۆژێک هیچ خزمە تێک بە و رێ ورەسمە ناکات.چونکا لە ئیستادا پێوە ندی خە لکان لە  گە ل یە کتری بە رینتر بووە وزۆربە ی خە لک لە شارانی ترە وە میوانی سەرە خۆشییان بۆ دێت و تە نانە ت شاریش واگە ورەبۆتە وە کە تە نیا رۆژێک زۆر کە م دە بێت وە ئە گە ر سە رە خۆشی لە مزگە وت تە واوببێت وە ئە وکە سانە ی فریا نە کە وتوون بچن بۆ پرسە کە؛ یەک راست روو دە کە نە مالی خاوە ن پرسە وە ئە وەش دە بێتە هۆی هە زینە وخە رجێکی زیاتر وگرفتی زورتر بۆ بنە مالە کان.                 

رە نگبێ یە کێک لە هۆکارە کانی ئە و تە سمیمە کە م کردنەوە وەلابردنی خە رج وهە زینە لە سەر مالی ساحە ب تە عزییە بێت. بە لام من پێموایە سالانێکی زۆرە خەلکی بۆ خۆیان بە و قە ناعە تە گە یشتوون کە لە کاتی سە رە خۆشێ وپرسە دا بە باشی ئاگایان لە یە کتری  بێت و لە ئیستادا خە رج و هەزینە ی پرسە لە چاوو سالانی پێشوو بە رادە یە کی زۆر بە رچاوو کە م بۆتە وە وە دە شکرێ کە متریش  بێتە وە. مامۆستایان بە نفوووز وئە عتبارێک کە لە ناوو جە ماوە ری خە لک دا ەهە یانە دە تووانن ئە و داب ونە ریتە زیندوو بکە نە وە کە  لە کاتی مووسیبە ت وسە رە خۆشی دا هەموو خەلک بە تایبە تی خزمان وکە سانی نزیک هاوکاری یە کتری بکە ن و خە رجی پرسە کە   بە یە کە وە بکێشن. هە ر وەک ئیستا کە لە شارە کانی سە ردە شت و رە بەت وە بە گشتی لە زۆربە ی شارە سنوورێکانی کوردستان دا بە    رێوە دە چێ وەخە رج وهە زینە یە کی ئە وتۆ ناکە وێتەسە ر شانی ساحە ب تە عزییە.         

مە ترسێکی کە ئە وو تە سمیم و هە ڵوێستە رێگا خۆشکە ری دە بێت وسازی دەکات ئەوە یە  کە لە ئە گە ری بە رێوە چوونی سە رە خۆشی لە رۆژێک دا، خەلک هان دەدات کە رۆژی دانانی سەرە خۆشی دوایی فەوتی عە زیزە کە یان بۆ چەن رۆژ وە دواخە ن، بۆ وێنە کە سە کە رۆژی یە ک شە نبە فە وت دە کات ،کە س وکارە کە ی رۆژی سێ شە نبە وەک رۆژی سە رە خۆشی رادە گە یە نن. یان وردە وردە راگرتنی جە نازە دە بێتە کاریکی ئاسایی بۆ ئەوەی خەڵکانێکی زۆرتر ئاگادار ببنە وە فریای  مەراسمی پرسە لە مزگەوت بکە ون. ئەگەریش ئەم نەریتە لە ناوو کۆمەلگا دا جێ بکەوێ بە داخەوە وردە وردە لە داب ونە ریتی کوردە واری دوور دە کەوینەوە و بە رەو داب و نەریتی سەرە خۆشی خەلکانی غەیرە کورد دەچین وە ئەوەش زوور شتی دیکە ی وە ک حەوتوو و چلە و سالوەگەریش لە ناو خە لکی ئیمەش دا ئاسایی دە کات.

ئەوەش خۆی لە خۆی دا لەگەل ناوەرۆکی فەرهەنگی کوردەواری بە تایبەتی موکریان زۆر ناتەباو نالێکە. و لە ئایەندەش رێ خۆش دەکات بۆ ئەوەی مەراسمی پرسە و سەرەخۆشی بە شێوەیەکی زۆر تەجەمولی وتەشریفاتی بەرێوە بچێت. بۆیە مامۆستایانی  بەرێز دەبێت بیر لە رێگا چارەیەک بکەنەوە کە لە عەینی حال دا ئەو پێوەندی وهاوسۆزیی کە لە کاتی سەرەخۆشی دا لە نێوو خەلک دا دروست دەبێت و هەستی پێ دەکرێ پتەوتر کەن و بانگەشە بۆ ئەوەش بکەن کە خەرج و هەزینەی سەرەخۆشیش کەمتر و کەمتریش ببێتەوە، و مۆرک و بۆن بەرامەی کوردیش بە سیمای رێ و رەسمەکەشەوە بمێنێتەوە.